Odsetki za opóźnienie w płatności faktury i rekompensata 40, 70 lub 100 euro

Gdy firma płaci po terminie, polskie prawo daje wierzycielowi dwie rzeczy: odsetki za opóźnienie i ryczałtową rekompensatę za koszty odzyskiwania należności. Obie przysługują w transakcjach handlowych bez wezwania do zapłaty. Poniżej wyjaśniamy, jak je policzyć, z czego wynikają i czego ten wpis nie rozstrzyga. To informacja ogólna, nie porada prawna ani podatkowa.

Komu przysługują

Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych stosuje się do umów odpłatnej dostawy towaru lub świadczenia usługi, które zawierają w związku z działalnością wyłącznie określone podmioty: między innymi przedsiębiorcy, osoby wykonujące wolny zawód i podmioty publiczne (art. 2 i 4). Wierzyciel musi wykonać swoje świadczenie i nie dostać zapłaty w terminie z umowy (art. 7 ust. 1). Gdy kupującym jest konsument, ta ustawa nie ma zastosowania.

Wysokość odsetek ustawowych w 2026 roku

Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych to suma stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i dziesięciu punktów procentowych; gdy dłużnikiem jest publiczny podmiot leczniczy, osiem punktów (art. 4 pkt 3). Do obliczeń przyjmuje się stopę obowiązującą 1 stycznia dla odsetek za okres od 1 stycznia do 30 czerwca oraz stopę z 1 lipca dla okresu od 1 lipca do 31 grudnia (art. 11b). Gotową wysokość odsetek ogłasza w Monitorze Polskim minister właściwy do spraw gospodarki (art. 11c).

Źródło tych stawek to obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki z 22 czerwca 2026 r. (M.P. 2026 poz. 642). Od 1 stycznia 2027 r. stawka zostanie ogłoszona na nowo, więc przed wezwaniem sprawdź aktualne obwieszczenie. Strony mogą też uzgodnić wyższe odsetki (art. 7 ust. 1).

Przykład obliczenia odsetek

Przyjmijmy fakturę na 3 000 zł, zapłaconą 30 dni po terminie w drugiej połowie 2026 r. Odsetki to 3 000 zł × 13,75 % × 30 / 365, czyli około 33,90 zł. To własny rachunek ilustracyjny. Czy odsetki liczy się od kwoty brutto czy netto i jak je opodatkować, ustal z księgową, bo tych kwestii nie sprawdziliśmy u źródła i tutaj ich nie rozstrzygamy.

Rekompensata za koszty odzyskiwania: 40, 70 albo 100 euro

Od dnia, w którym wierzyciel nabywa prawo do odsetek, przysługuje mu od dłużnika, bez wezwania, rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Jej wysokość zależy od wartości świadczenia pieniężnego (art. 10 ust. 1):

Równowartość w złotych ustala się według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne (art. 10 ust. 1a). Przykład z założonym kursem: gdyby ten kurs wynosił 4,20 zł za euro, rekompensata przy fakturze na 3 000 zł wynosiłaby 40 × 4,20 = 168 zł. Rzeczywisty kurs odczytaj z tabeli NBP dla właściwego dnia.

Oprócz tej kwoty wierzycielowi przysługuje zwrot, w uzasadnionej wysokości, poniesionych kosztów odzyskiwania należności, które ją przewyższają (art. 10 ust. 2). Rekompensata przysługuje od transakcji handlowej, a nie od każdego przypomnienia: wysyłanie kolejnych wezwań jej nie mnoży.

Jak z tego skorzystać w praktyce

• Wpisz do umowy lub oferty termin płatności i informację o odsetkach za opóźnienie.
• Po terminie wyślij przypomnienie, a potem wezwanie do zapłaty z kwotą należności, odsetkami i rekompensatą.
• Zachowaj dowód wysyłki faktury i dowód wykonania usługi, bo od nich zależy prawo do odsetek.
• Zapis o dalszych krokach, w tym o e-sądzie, znajdziesz we wpisie o tym, co zrobić, gdy klient nie płaci.

QuickBilling pomaga trzymać faktury i terminy w porządku: widzisz, czy klient otworzył link do faktury, i możesz włączyć opcjonalne przypomnienia przed terminem i po nim. Aplikacja nie nalicza odsetek ani rekompensaty i nie wysyła wezwań do zapłaty, a o tym, co Ci przysługuje w konkretnej sprawie, decydujesz Ty.